وبـنوش ( حسن ملائی شاعر )

فيلم آتش درون همان Le Feu follet (The Fire Within / Will o' the Wisp) محصول ۱۹۶۳ است؛ فیلمی که به‌نظرم یکی از مهم‌ترین همکاری‌های موریس رونه و لوئی مال محسوب می‌شود.

۱. کارگردان آتش درون کیست؟

کارگردانش لوئی مال (Louis Malle) است؛ از مهم‌ترین فیلمسازان سینمای فرانسه و یکی از چهره‌های نزدیک به فضای موج نوی فرانسه، هرچند خودش را کاملاً در چارچوب موج نو تعریف نمی‌کرد.

رونه در فیلم نقش آلن لروی (Alain Leroy) را بازی می‌کند؛ مردی که پس از ترک آسایشگاه ترک اعتیاد، در آخرین ۴۸ ساعت زندگی‌اش در پاریس میان دوستان و آشنایان قدیمی می‌گردد. جشنواره کن نیز فیلم را دقیقاً به‌عنوان روایت همین ۴۸ ساعت معرفی می‌کند.

نکته مهم: آتش درون جایزه کن نگرفت؛ اما بعدها در جشنواره ونیز جایزه ویژه هیئت داوران و جایزه منتقدان ایتالیا را گرفت.

۲. موریس رونه چه فیلم‌های بزرگی دارد؟

اتفاقاً چند فیلم بسیار مهم دیگر دارد که حتماً باید ببینی.

۱. Ascenseur pour l'échafaud — ۱۹۵۸

آسانسور به سوی دار / Elevator to the Gallows

کارگردان: لوئی مال

رونه در کنار ژان مورو.

این فیلم فوق‌العاده است؛ یک جنایت، یک آسانسور از کارافتاده، خیابان‌های شبانه پاریس و موسیقی بداهه‌وار مایلز دیویس.

اگر آتش درون برایت جذاب بوده، این یکی را حتماً ببین.

این فیلم برای مال حتی جایزه Louis Delluc را هم گرفت.

۲. Plein soleil — ۱۹۶۰

ظهر بنفش / Purple Noon

کارگردان: رنه کلمان

رونه در نقش فیلیپ گرین‌لیف مقابل آلن دلون.

این یکی شاهکار است. رونه در اینجا کاملاً با آن شخصیت شکننده و تاریک آتش درون فرق دارد و وجه دیگری از بازیگری‌اش را نشان می‌دهد.

از مهم‌ترین فیلم‌های کارنامه‌اش است و در فهرست‌های بهترین آثار او معمولاً در رتبه‌های اول قرار دارد.

۳. La Piscine — ۱۹۶۹

استخر

کارگردان: ژاک دری

با آلن دلون، رومی اشنایدر و جین برکین.

یک درام روان‌شناختی/جنایی بسیار شیک درباره عشق، حسادت، میل و خشونت پنهان.

رونه اینجا هم حضور بسیار مهمی دارد.

۴. La Femme infidèle — ۱۹۶۹

همسر خیانتکار

کارگردان: کلود شابرول

اگر به سینمای روان‌شناختی و اخلاقی علاقه داری، این را هم ببین.

رونه در فیلمی از یکی از مهم‌ترین فیلمسازان موج نوی فرانسه ظاهر می‌شود.

۵. Beau-père — ۱۹۸۱

ناپدری

کارگردان: برتران بلیه

از آثار متأخر رونه و از فیلم‌هایی است که نشان می‌دهد او حتی در دهه آخر فعالیتش هم نقش‌های جدی و پیچیده

از طرف ديگر كارگردان اين فيلم يعني « لوئی مال » واقعاً در سطح جهانی است. او فقط «کارگردان آتش درون» نیست.

- Le Monde du silence — ۱۹۵۶ دنیای خاموش

با همکاری ژاک-ایو کوستو.

این فیلم در جشنواره کن ۱۹۵۶ نخل طلا (Palme d'Or) را برد.

یعنی مال از همان ابتدای کارش وارد بالاترین سطح سینمای جهان شد.

- Ascenseur pour l'échafaud — ۱۹۵۸ یکی از مهم‌ترین فیلم‌های جنایی تاریخ سینمای فرانسه.

و نکته جالب اینکه اولین همکاری بزرگ مال و موریس رونه است.

- Le Feu follet — ۱۹۶۳ به‌نظر من اگر بخواهی جهان فکری لوئی مال را بفهمی، این یکی از مهم‌ترین فیلم‌های اوست.

مال در این فیلم تقریباً هیچ علاقه‌ای به «داستان‌گویی کلاسیک» ندارد؛ بیشتر می‌خواهد فرسایش یک انسان را در زمان واقعی تجربه کنیم.

و رونه دقیقاً برای چنین نقشی انتخاب فوق‌العاده‌ای است.

- Le Souffle au cœur — ۱۹۷۱ نفس در قلب / Murmur of the Heart

فیلم در کن در بخش مسابقه حضور داشت و فیلمنامه مال برای اسکار نامزد شد


🔥 Lacombe, Lucien — ۱۹۷۴ یکی از جدی‌ترین فیلم‌های مال درباره فرانسه دوران اشغال نازی‌ها.

این فیلم برای اسکار بهترین فیلم خارجی نامزد شد و مال همچنین برای کارگردانی و فیلمنامه در BAFTA نامزد شد.

🔥 Pretty Baby — ۱۹۷۸ با بروک شیلدز.

فیلم در جشنواره کن ۱۹۷۸ در مسابقه بود و مال برای آن Grand Prix تکنیکی گرفت.

🏆 Atlantic City — ۱۹۸۰ این یکی بسیار مهم است.

با برت لنکستر و سوزان ساراندون.

فیلم در جشنواره ونیز جایزه گرفت و مال برای کارگردانی آن نامزد اسکار بهترین کارگردانی شد. همچنین نامزد گلدن‌گلوب و برنده BAFTA برای کارگردانی شد.

🏆 Au revoir les enfants — ۱۹۸۷ خداحافظ بچه‌ها

به‌نظر من اگر بخواهی فقط یک فیلم از لوئی مال بعد از «آتش درون» ببینی، این را انتخاب کن.

یک فیلم بسیار انسانی، تلخ و عمیق درباره کودکان، جنگ، یهودیان و فرانسه تحت اشغال.

فیلم:

برنده شیر طلای ونیز

برنده سزار بهترین فیلم

برنده سزار بهترین کارگردانی

برنده BAFTA بهترین کارگردانی

نامزد اسکار بهترین فیلم خارجی

نامزد اسکار فیلمنامه شد.

پس اگر بخواهم خودِ لوئی مال را برایت رتبه‌بندی کنم: سطح شاهکار / ضروری:

🥇 Le Feu follet — آتش درون

🥈 Au revoir les enfants — خداحافظ بچه‌ها

🥉 Ascenseur pour l'échafaud — آسانسور به سوی دار

Atlantic City

Lacombe, Lucien

Le Souffle au cœur

Le Monde du silence

Pretty Baby

و یک نکته خیلی جالب درباره چیزی که احتمالاً تو را جذب کرده:

«آتش درون» شاید از نظر تعداد جوایز مشهورترین فیلم مال نباشد، اما از نظر جایگاه هنری، یکی از شخصی‌ترین و ماندگارترین فیلم‌های اوست. خود جشنواره کن هم سال‌ها بعد آن را در مجموعه Cannes Classics به نمایش گذاشت.

و موریس رونه در واقع در این فیلم یکی از آن بازی‌هایی را دارد که بازیگر دیگر نیست؛ خودش تبدیل به وضعیت روحی فیلم می‌شود. همین است که «آتش درون» را از یک فیلم درباره خودکشی به یک فیلم درباره بیگانگی، فرسودگی، بی‌معنایی و ناتوانی از ادامه‌دادن تبدیل می‌کند.

حال اين سوال پيش مي آيد كه ، همزمان با اين فيلم چه فيلم هاي مطرحي در جهان ساخته شد ؟