وبـنوش ( حسن ملائی شاعر )

نظرها درباره‌ی فیلم *فرشتگان سقوط‌کرده* (Fallen Angels) اثر وونگ کار وای، معمولاً به دو دسته‌ی کاملاً متضاد تقسیم می‌شوند: عده‌ای آن را شاهکاری از نظر بصری و احساسی می‌دانند و برخی دیگر آن را اثری خودنمایانه و کم‌محتوا توصیف می‌کنند. در یک جمع‌بندی کلی، این فیلم بیشتر از اینکه داستانی خطی روایت کند، به خلق یک **حال و هوای سینماییِ شبانه و پُراحساس** در شهر هنگ‌کنگ می‌پردازد . برای درک بهتر این نظرات، بهتر است فیلم را از چند زاویه ببینیم.

🌃 یک اثر بصریِ پیشرو و تأثیرگذار

بیشتر منتقدان بر روی جنبه‌ی بصری خیره‌کننده‌ی فیلم اتفاق نظر دارند و آن را یکی از نقاط اوج همکاری وونگ کار وای با فیلمبردارش، کریستوفر دویل، می‌دانند.

سبک بصری منحصربه‌فرد: استفاده از لنزهای فوق‌عریض (fisheye) که فضا را به شکل عجیبی دگرگون می‌کند، نورپردازی نئونیِ پرزرق‌وبرق، حرکت آرام (slow motion) و برش‌های سریع، همه و همه به فیلم حالتی توهم‌زا و رویایی می‌بخشند .

فضای شبانه‌ی هنگ‌کنگ: فیلم به‌طور کامل در شب اتفاق می‌افتد و شهر را به عنوان مکانی پر از چراغ‌های نئون و شخصیت‌های تنها به تصویر می‌کشد. این فضا به قدری در فیلم غرق‌کننده است که خودش به یکی از شخصیت‌های اصلی تبدیل می‌شود . راجر ایبرت، منتقد سرشناس، این سبک را یادآور فیلم‌های ژان-لوک گدار در دهه‌ی ۶۰ میلادی می‌داند که هیچ ترسی از مخاطب خود ندارد .

💔 تنهایی و جستجوی ارتباط

در پس‌زمینه‌ی این شلوغی بصری، فیلم به روایت زندگی شخصیت‌های غریبی می‌پردازد که هرکدام به نوعی در جستجوی گرما و ارتباط انسانی هستند.

شخصیت‌های سرگردان: داستان فیلم دو روایت موازی را دنبال می‌کند: یکی درباره‌ی یک آدم‌کش (لئون لای) و همکارش (میشل رایس) که عاشق اوست، و دیگری درباره‌ی یک پسر لال (تاکشی کانشیرو) که به‌اجبار شب‌ها مغازه‌های بسته را اداره می‌کند و به‌دنبال عشق است .
تنهایی شهری: تم اصلی فیلم، ناامیدی و تنهایی انسان‌ها در کلان‌شهری شلوغ مثل هنگ‌کنگ است. شخصیت‌ها در کنار هم هستند اما هرگز نمی‌توانند ارتباط عمیقی برقرار کنند . برای نمونه، آدم‌کش برای اینکه در جمع دوستانش معمولی به نظر برسد، از یک زن سیاه‌پوست می‌خواهد تا در کنارش عکس بگیرد تا وانمود کند همسرش است .

🤔 نقطه‌ی اختلاف نظر: محتوا در برابر فرم

بحث اصلی بر سر این است که آیا این همه جذابیت بصری، عمقی هم دارد یا صرفاً خودنمایی است؟

دیدگاه مثبت (ژرفای احساسی در پسِ سبک): بسیاری بر این باورند که این فیلم فراتر از یک تمرین سبک است و با وجود شخصیت‌پردازیِ نه‌چندان عمیق، احساسات قدرتمندی را منتقل می‌کند . آنها معتقدند فیلم مانند یک **کلاژ عکاسی** است که در پایان، شما را با یک *احساس* و *تأثیر* قوی رها می‌کند، نه با یک نتیجه‌ی داستانیِ مشخص . سایت اسلنت مگزین این فیلم را دربرگیرنده‌ی نگاه رو به جلوی وونگ کار وای برای ساخت فیلم‌های عمیق‌تر و پخته‌تری چون *در حال و هوای عشق* می‌داند .
* **دیدگاه منفی (خودنماییِ توخالی):** در مقابل، عده‌ای فیلم را اثری خسته‌کننده، غیرقابل‌دنبال کردن و سطحی می‌دانند . برای مثال، منتقد نشریه‌ی ورایتی معتقد است که این جلوه‌های بصریِ اغراق‌آمیز، به عمق انسانی فیلم لطمه زده است . به گفته‌ی برخی، فیلم نسبت به *چونگکینگ اکسپرس* (که این فیلم در اصل دنباله‌ای معنوی بر آن محسوب می‌شود) بسیار تاریک‌تر و کم‌احساس‌تر است و شخصیت‌ها عمق یک استخر بچه را دارند .

✨ خلاصه و جمع‌بندی

در نهایت، *فرشتگان سقوط‌کرده* فیلمی است که عاشقان سینما را به دو گروه تقسیم می‌کند. اگر از طرفداران سینمای تجربی، بصری و فضاساز هستید و به دنبال یک داستان خطی معمولی نمی‌گردید، این فیلم یک **تجربه‌ی سینماییِ محض** و به‌یادماندنی برای شما خواهد بود. اما اگر به قصه‌گویی کلاسیک و شخصیت‌های بومی‌سازی‌شده اهمیت می‌دهید، احتمالاً آن را اثری خودشیفته و خسته‌کننده خواهید یافت.